Volume, czyli wolumen, to rodzaj wykresu słupkowego, pokazującego łączną ilość zawartych kontraktów (kupna i sprzedaży!) w dany okresie (jeżeli wykres tworzony jest w ujęciu dziennym, co najczęściej ma miejsce w przypadku prezentacji wolumenu, to są to ilości kontraktów zawartych w danym dniu - na jednej sesji). Oczywiście im większy wolumen, tym wyższy słupek go reprezentujący.
Wolumen to jeden z najstarszych wskaźników, stosowany już przez Charlesa Henry’ego Dowa (1851-1902), współtwórcy spółki Dow Jones and Company. Jest to, obok ceny, kluczowy i zarazem najprostszy parametr informujący o zachowaniu notowań.
Na poniższym rysunku przedstawiono wykres wolumenu (w ujęciu dziennym) spółki BRE.
Wolumen zaznaczać można najprościej słupkami w jednym kolorze (zwykle czarnymi). Jeżeli jednak mamy do dyspozycji więcej kolorów, na wykresie wolumenu można jednocześnie odzwierciedlać zmiany kursów. I tak:
- słupek zielony (bądź niebieski) oznacza wzrost cen,
- słupek czerwony oznacza spadek cen,
- słupek szary (bądź czarny) oznacza okres bez zmian cen.
Uwaga: na osi pionowej często w przypadku większych obrotów stosuje się litery:
- K (oznaczająca tysiąc),
- M (oznaczająca milion),
- B (oznaczająca miliard).
Tak więc liczby 50K, 100K, 150K na osi oznaczają poziom wolumenu 50 000, 100 000, 150 000, liczby 50M, 100M, 150M na osi oznaczają poziom wolumenu 50 000 000, 100 000 000, 150 000 000, zaś liczby 50B, 100B, 150B - poziom wolumenu 50 000 000 000, 100 000 000 000, 150 000 000 000.
Należy pamiętać, że jest bardzo prosty wskaźnik i zwykle analizuje się go w połączeniu z innymi danymi rynkowymi (chociażby wykresami cen), niemniej jednak sam może dostarczyć również pewnych informacji, pozwalających na ocenę sytuacji na rynku i przewidywanie zmian notowań.
Zobaczmy teraz, jak wygląda wykres wolumenu (dla tego samego okresu i spółki BRE) z dołączonym wykresem notowań (cen zamknięcia, czyli Closing Price):
Widzimy, że istotnie kolory słupków wolumenu pokazują zmiany cen (notowań) akcji - oczywiście tą samą informację (a nawet dokładniejszą, bo zawierającą wysokości kursów) można odczytać z wykresu notowań (np. Closing Price). Koloru słupków wolumenu mają jedynie charakter poglądowy i pomocniczy przy analizie wykresów.
Analogiczny efekt w panelu analizy technicznej na stronie www.analizaportfelowa.pl możemy uzyskać, zaznaczając opcję Show volume bars
w okienku Wykres
, zamiast wyboru Volume
w okienku Wskaźniki
:
Znaczenie wolumenu w analizie technicznej opiera się przede wszystkim na jednej z zasad, wchodzących w skład tzw. teorii Dowa, opisującej zachowanie się rynków finansowych, mówiącej, że obroty muszą potwierdzać trend
.
Z obserwacji rynków wynika, że podczas trendów (wzrostowych lub spadkowych) wolumen okazuje się mieć dodatnią korelację z kierunkiem trendu, tzn.
- podczas trendu wzrostowego obserwowany jest większy wolumen podczas wzrostów notowań oraz mniejszy podczas spadków,
- podczas trendu spadkowego obserwowany jest większy wolumen podczas spadków notowań oraz mniejszy podczas wzrostów.
Jeżeli nie obserwuje się tych zachowań, może to potencjalnie sygnalizować zmianę całego trendu.
Oprócz tego wolumen jest też miarą siły ruchów cen:
- duży wolumen potwierdza kierunek zmian cen,
- mały wolumen oznacza brak zainteresowania inwestorów aktualnymi cenami, co może zapowiadać zmianę trendu.