Oscylatory stochastyczne (Stochastic Oscillators) zostały wprowadzone do analizy technicznej przez analityka amerykańskiego George’a C. Lane’a. Używane są do identyfikacji wykupienia i wysprzedania. Lane zaobserwował, że oscylatory nie podążają za ruchem cen, ani ruchem wolumenu, zaś odzwierciedlają prędkość zmian cen, bądź impet (momentum) cen. Wiadomo zaś, że momentum zmienia kierunek przed zmianą cen. Tak więc można ich używać do prognozowania sygnałów kupna/sprzedaży. Ponieważ oscylatory stochastyczne przyjmują ograniczony zakres wartości, można ich również używać do identyfikacji poziomów wykupienia/wysprzedania.

Główny sposób korzystania ze wskaźników typu Stochastic Oscillator to odnajdywanie rozbieżności miedzy ruchami tego wskaźnika a zmianami cen instrumentu.
Tzw. simple stochastic (inaczej: surowa wartość oscylatora, albo linia \(\%\)K), oznaczana na wykresach jednokolorowych linią ciągłą, zaś na wykresach kolorowych linią ciągłą w kolorze niebieskim, to linia składająca się z wielkości wyrażonych w procentach, liczonych za pomocą formuły:
\[\%\textrm{K}_n=\frac{x_n-x_{\min}}{x_{\max}-x_{\min}}\cdot100\%,\]
gdzie

• \(x_n\) to cena akcji w \(n\)-tej sesji (\(n\)-tym okresie),
• \(x_{\min}\) to cena minimalna podczas ostatnich \(k\) sesji (okresów),
• \(x_{\max}\) to cena maksymalna podczas ostatnich \(k\) sesji (okresów).

Domyślna wielkość \(k\) to zwykle 14 (choć czasem używane są też inne wartości, np. \(k=5\), odpowiadające tygodniowemu okresowi notowań)

Jak widać, \(\%\)K porównuje różnicę między ostatnią ceną (na ogół zamknięcia) a ceną najniższą (z ostatnich 14 sesji) z różnicą między ceną maksymalną, a najniższą z ostatnich 14 sesji i wyraża ów stosunek w procentach.

Oczywiście z postaci powyższej formuły widać, że \(\%\)K\(_n\) nigdy nie wyjdzie poza zakres \([0,100]\). Dodatkowo możemy zaobserwować, że:

• duża wielkość \(\%\)K\(_n\) (przekraczająca \(80\%\)) oznacza, że cena zamknięcia w ostatnim okresie (14 notowań) była bliska cenie maksymalnej, co oznacza dalszy oczekiwany wzrost cen (gdy znajdujemy się w trendzie wzrostowym!)
• małą wielkość \(\%\)K\(_n\) (poniżej \(20\%\)) oznacza, że cena zamknięcia w ostatnim okresie (14 notowań) była bliska cenie minimalnej, co oznacza dalszy oczekiwany spadek cen (gdy znajdujemy się w trendzie spadkowym!)

Na podstawie wielkości \(\%\)K\(_n\) wyznacza się teraz tzw. linię \(\%\)D (średnią ruchomą linii \(\%\)K). W praktyce zawsze stosuje się średnią ruchomą 3-okresową (p. artykuł o średnich).

Linię tę na wykresach jednokolorowych zaznacza się linią przerywaną, zaś na kolorowych - zwykle kolorem zielonym.

W rezultacie otrzymujemy dwie linie, które warto obserwować na jednym wykresie (razem z kursami zamknięcia!). I tak, zauważamy że:

• jeżeli albo linia \(\%\)K albo \(\%\)D zacznie rosnąć coraz wolniej (albo spadać coraz wolniej), oznacza to zwykle zbliżające się odwrócenie trendu,
• jeżeli linia \(\%\)D tworzy w niedługim odstępie czasu dwa maksima (szczyty), z których drugi jest niżej położony od poprzedniego, zaś w tym czasie cena ma dwa maksima, z których drugi jest położony wyżej od poprzedniego (czyli cena powinna przez ten okres urosnąć), to jest to tzw. dywergencja niedźwiedzia i jest to sygnał do sprzedaży akcji,
• jeżeli linia \(\%\)D tworzy w niedługim odstępie czasu dwa minima, z których drugie jest położone wyżej od poprzedniego, zaś w tym samym czasie cena ma dwa minima, z których drugie jest położone niżej od poprzedniego, to jest to tzw. dywergencja byka i jest to sygnał kupna.

Na poniższym rysunku przedstawiono wykres Simple i Fast Stochastic dla indeksu WIG20, zawierający też ceny zamknięcia.

Widzimy z wykresu np., że pod koniec czerwca 2010r. zaobserwować było można dywergencję byka - linia \(\%\)D tworzyła dwa minima, kolejne wyższe od poprzedniego, zaś cena miała minima, lecz kolejne było niżej niż poprzednie. Istotnie, zapowiadało to wzrosty w najbliższym okresie.

W początkach stycznia 2010r. można natomiast było zaobserwować dywergencję niedźwiedzia - linia \(\%\)D tworzyła dwa maksima, kolejne niższe od poprzedniego, zaś cena miała maksima, lecz kolejne było wyżej niż poprzednie. Zapowiadało to spadki notowań w lutym 2010r.