Załóżmy, że interesujący nas okres historyczny dzieli się na \(T\) podokresów historycznych równej długości (np. okres dwóch miesięcy dzieli się na 8 tygodniowych podokresów historycznych). Jednookresową stopą zwrotu (np. tygodniową, miesięczną, itp.) z inwestycji w daną akcję (fundusz) w tym okresie nazywa się stosunek zysku (może on być ujemny!) z zakupu tej akcji (jednostek uczestnictwa funduszu) do początkowego kursu (zakładamy że kursy akcji uwzględniają już ewentualne wypłacane dywidendy). Jeżeli więc na początku ustalonego podokresu historycznego o numerze \(t \in \{1,\ldots,T\}\) (tygodnia, miesiąca, itp.) dana akcja miała notowanie \(C_p\) (bądź jest to cena jednostki uczestnictwa w funduszu), zaś na końcu notowanie (cenę jednostki uczestnictwa) \(C_k\), to stopa zwrotu w tym podokresie historycznym jest równa
Warto zauważyć, że stopa zwrotu może być wielkością dowolnie wielką, jednak najmniejszą jej wartością jest -1 , co odpowiada sytuacji, gdy notowanie \(C_k\) na końcu interesującego nas okresu wyniesie 0 , czyli gdy stracimy wszystkie zainwestowane pieniądze. Jeżeli w wybranym okresie historycznym mamy wyznaczonych T stóp zwrotu, wynoszących kolejno \(R_1,R_2,\ldots,R_t\), to historyczną (jednookresową) stopę zwrotu (czasem nazywa się ją prostą stopą zwrotu, albo również oczekiwaną stopą zwrotu) z inwestycji w tym okresie liczymy ze wzoru
czyli jest to zwykła średnia arytmetyczna poszczególnych stóp zwrotu. Jeżeli na przykład interesuje nas historyczna tygodniowa stopa zwrotu akcji pewnej spółki, wyznaczona na podstawie danych z ostatnich dwóch miesięcy, to będzie ona wynosiła
gdzie $R_1,R_2,\ldots R_8% to stopy zwrotu akcji w kolejnych podokresach historycznych (czyli w tym wypadku w kolejnych tygodniach). Oczywiście im wyższa jest historyczna stopa zwrotu danej akcji (funduszu), tym korzystniejszy wydaje się zakup tej akcji, bądź jednostek uczestnictwa w funduszu. Należy pamiętać jednak, że przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych warto oprócz samych stóp zwrotu uwzględnić również i ryzyko, jakie wiąże się z możliwymi wahaniami cen akcji (jednostek uczestnictwa w funduszu).
Oprócz prostej stopy zwrotu, omówionej powyżej, wykorzystywane jest także w praktyce drugie podejście, mianowicie tzw. logarytmiczna stopa zwrotu. Odpowiada ona kapitalizacji ciągłej, co jest bardziej zgodne z zasadami inwestowania, gdyż po sprzedaży danego instrumentu uzyskane środki finansowe mogą być niemal natychmiast inwestowane w inne instrumenty. Jeżeli na początku ustalonego podokresu historycznego o numerze \(t \in \{1,\ldots,T\}\) (tygodnia, miesiąca, itp.) dana akcja miała notowanie \(C_p\) (bądź jest to cena jednostki uczestnictwa w funduszu), zaś na końcu notowanie (cenę jednostki uczestnictwa) \(C_k\), to jednookresowa logarytmiczna stopa zwrotu w tym podokresie historycznym jest równa
Warto zauważyć, że logarytmiczna stopa zwrotu może być wielkością dowolnie dużą, ale (w odróżnieniu od prostej stopy zwrotu) i dowolnie małą, bowiem gdyby notowanie \(C_k\) na końcu interesującego nas okresu zbliżało się 0 , czyli gdybyśmy stracili niemal wszystkie zainwestowane pieniądze, to logarytmiczna stopa zwrotu będzie zbliżała się do \(-\infty\) . Ponadto logarytmiczna stopa zwrotu jest wielkością addytywną, co między innymi ułatwia jej wyznaczanie. Jeżeli bowiem mamy wyznaczone jednookresowe logarytmiczne stopy zwrotu \(R_1,R_2,\ldots,R_t\) za okresy \([1,2], [2,3],\ldots, [T-1,T]\), to aby wyznaczyć wielkość jednookresowej logarytmicznej stopy zwrotu za okres \([1,T]\) wystarczy obliczyć sumę logarytmicznych jednookresowych stóp zwrotu za okresy \([1,2], [2,3],\ldots, [T-1,T]\). Rzeczywiście, zachodzi równość:
Warto jeszcze odnotować fakt, iż logarytmiczna stopa zwrotu jest nie większa od prostej stopy zwrotu za ten sam okres. Wynika to z nierówności
zachodzącej dla dowolnych \(x > -1\). Logarytmiczna stopa zwrotu może być bowiem zapisana w postaci
i po skorzystaniu z nierówności dla \(x=\frac{(C_k-C_p)}{C_p}\) dostajemy:
a prawa strona powyższej nierówności równa jest właśnie jednookresowej prostej stopie zwrotu.