Wykresy świecowe (tzw. świece japońskie) są najstarszą postacią analizy technicznej. Dwa podstawowe typy świec to tzw. szpulki oraz świece doji.
Dwie najbardziej typowe postaci szpulek to:
| oraz |
Biały korpus zaznacza się też często kolorem zielonym (rzadziej niebieskim):
| zaś czarny - kolorem czerwonym: |
Przykładowe świece pokazane są na wykresie notowań spółki PKO z miesiąca czerwca roku 2011.
Jeśli świeca jest koloru białego (lub, co na jedno wychodzi, zielonego), oznacza to, że wśród inwestorów występuje przewaga byków
, tzn. graczy kupujących w oczekiwaniu na wzrost cen akcji. Jest tak dlatego, że cena otwarcia jest bliska najniższej cenie podczas sesji, zaś cena zamknięcia jest bliska najwyższej cenie w trakcie całej sesji.
Oto dokładniejszy opis świecy:
Jeśli świeca jest koloru czarnego (albo czerwonego), oznacza to, że wśród inwestorów występuje przewaga niedźwiedzi
, tzn. graczy sprzedających akcje w oczekiwaniu na spadek ich wartości. Jest tak dlatego, że cena otwarcia jest bliska najwyższej cenie podczas sesji, zaś cena zamknięcia jest bliska najniższej cenie w trakcie całej sesji.
Oto dokładniejszy opis tej świecy:
Jeżeli kurs otwarcia jest taki sam jak kurs zamknięcia (albo są bardzo bliskie), mamy do czynienia z tzw. świecą doji.
Świeca doji, szczególnie długonoga, obserwowana w trakcie wzrostu notowań może oznaczać zapowiedź spadków (kupujący tracą kontrolę nad rynkiem, lecz sprzedający też nie przejęli prowadzenia):
Nagrobek doji to świeca doji z długim górnym cieniem - stanowi on zwykle zapowiedź bessy:
Ważka doji to świeca doji z długim dolnym cieniem - stanowi ona zwykle zapowiedź hossy:
Na poniższym rysunku widać, jak ważka doji pokazuje początek wzrostu akcji spółki RAFAKO w dn. 09.07.2026
Młot to czerwona lub zielona świeca o wydłużonym dolnym cieniu (przynajmniej dwa razy dłuższym od korpusu), nie posiadająca górnego cienia (lub posiadająca bardzo krótki górny cień) oraz mająca niewielki korpus w górnym zakresie cen. Co istotne, świeca ta musi pojawiać się podczas trendu spadkowego. Wówczas sygnalizować może odwrócenie trendu spadkowego.
Młot oznacza, że otwarcie nastąpiło w okolicach maksimum całej sesji, podczas sesji miała miejsce wyprzedaż akcji, a na koniec nastąpił znaczny wzrost w okolice maksimum całej sesji i na tym poziomie miało miejsce zamknięcie.
Na poniższym rysunku widać formację młota, zapowiadającą odwrócenie trendu spadkowego WIG-u 20 w dn. 18.02.2026
Wisielec to czerwona lub zielona świeca o wydłużonym dolnym cieniu (przynajmniej dwa razy dłuższym od korpusu), nie posiadająca górnego cienia (lub posiadająca bardzo krótki górny cień) oraz mająca niewielki korpus w górnym zakresie cen. Jest to więc świeca, wyglądająca tak samo, jak młot. Różnica polega jednak na tym, że wisielec musi pojawiać się podczas trendu wzrostowego. Wówczas sygnalizować może odwrócenie tego trendu, szczególnie jeśli na potwierdzenie kolejne notowania zostaną zamknięte poniżej korpusu wisielca, oznacza to bowiem, że inwestorzy, którzy kupili akcje na poziomie otwarcia lub zamknięcia w dniu, w którym wystąpił wisielec, zaczynają na kolejnej sesji tracić; mogą w związku z tym zacząć zamykać swoje długie pozycje (wyprzedawać akcje), zwiększając tym samym spadki notowań.
Na poniższym rysunku widać formację wisielca (z potwierdzeniem!), zapowiadającą odwrócenie trendu wzrostowego spółki CIECH w~dn. 29.08.2026 - CIECH nigdy jak dotąd, przez kolejne niemal dwa lata, nie powrócił do notowań z tamtego dnia.
Spadająca gwiazda to czerwona lub zielona świeca z wydłużonym górnym cieniem (przynajmniej dwa razy dłuższym od korpusu), nie posiadająca dolnego cienia (lub posiadająca bardzo krótki dolny cień) oraz mająca niewielki korpus w dolnym zakresie cen. Spadająca gwiazda musi pojawiać się podczas trendu wzrostowego, najlepiej długiego. Wówczas sygnalizować może odwrócenie tego trendu.
Spadająca gwiazda oznacza, że rynek otwierał się w okolicach minimum całej sesji, następnie znaczenie wzrósł, by zamknąć się znowu blisko minimum sesji (i zarazem blisko kursu otwarcia). Długi górny cień mówi, że z jednej strony ceny rosły w trakcie sesji, to jednak niedźwiedzie
były na tyle silne (a byki
na tyle słabe), że nie udało się utrzymać wysokiego poziomu kursu.
Na poniższym rysunku widać formację spadającej gwiazdy, zapowiadającą odwrócenie trendu wzrostowego spółki ENEA w dn. 11.08.2026 - ENEI jak dotąd (07.2011) nie udało się powrócić do notowań z tamtego dnia.
Formacja objęcia hossy to pojawiający się po trendzie spadkowym dowolny czerwony korpus oraz następujący po nim zielony korpus o szerszym zakresie cen (czyli zielony korpus jak gdyby obejmuje
poprzedzający go korpus czerwony). Uwaga! Cienie nie muszą się obejmować
! Długości górnego i dolnego cienia są tu nieistotne, ważne jest tylko to, by ta formacja następowała po trendzie spadkowym (nie musi być on długi). Im większy jest zielony korpus, tym mocniejsza wymowa tej formacji - zapowiedź natychmiastowej hossy. Ponieważ przed pojawieniem się tej formacji rynek ten znajdował się w trendzie spadkowym, oznacza to, że nad rynkiem panowały niedźwiedzie
. Pojawienie się długiej zielonej świecy po krótszej czerwonej oznacza, że kontrolę w tej sytuacji przejęły byki
.
Na poniższym rysunku widać formację objęcia hossy, zapowiadającą odwrócenie (krótkiego, tygodniowego zaledwie!) trendu spadkowego spółki POLICE w~dn. 19.04.2011. Trend ten utrzymał się przez kolejne niespełna dwa tygodnie.
Gwiazda poranna jest kolejną formacją zapowiadającą nadchodzący trend wzrostowy. Jest to formacja złożona z trzech świec (formacja trzydniowa, o ile wykres świecowy tworzony jest w oparciu o dane codzienne; trzytygodniowa, o ile wykres jest w ujęciu tygodniowym, itd.). Na początku musi występować długi czerwony korpus, następnie poniżej niego (tworząc lukę
, lub inaczej okno
- tzn. najniższy poziom pierwszego korpusu znajduje się powyżej najwyższego poziomu korpusu drugiego) niewielki zielony lub czerwony korpus, a na końcu dość duży zielony korpus, znajdujący się w zakresie cenowym pierwszego (czerwonego) korpusu (nie musi już występować znowu luka, choć w klasycznej postaci gwiazdy porannej powinna ona się znowu pojawić). Czerwona świeca z początku tej formacji świadczy o trendzie spadkowym, w którym znajduje się jeszcze rynek. Kolejny mały korpus (obojętne, jakiego koloru) oznacza, że sprzedający akcje nie są w stanie obniżyć już znacznie cen akcji. Trzecia zaś duża, zielona świeca pokazuje przejęcie kontroli przez kupujących.
Na poniższym rysunku widać formację gwiazdy porannej (z dwiema lukami!), która pojawiła się w dniach 21.02.2011-23.02.2011, zapowiadającą odwrócenie wielomiesięcznego trendu spadkowego PEKAO. Wzrosty trwały przez ponad miesiąc.
Formacja objęcia bessy to pojawiający się po trendzie wzrostowym dowolny zielony korpus oraz następujący po nim czerwony korpus o szerszym zakresie cen (czyli czerwony korpus jak gdyby obejmuje
poprzedzający go korpus zielony). Uwaga! Cienie, podobnie jak i w formacji objęcia hossy, nie muszą się obejmować
! Długości górnego i dolnego cienia są tu nieistotne, ważne jest tylko to, by ta formacja następowała po trendzie wzrostowym (nie musi być on długi). Im większy jest czerwony korpus, tym mocniejsza wymowa tej formacji - zapowiedź natychmiastowej bessy. Ponieważ przed pojawieniem się tej formacji rynek ten znajdował się w trendzie wzrostowym, oznacza to, że nad rynkiem panowały byki
. Pojawienie się długiej czerwonej świecy po krótszej zielonej oznacza, że kontrolę w tej sytuacji przejęły niedźwiedzie
.
Na poniższym rysunku widać formację objęcia bessy, zapowiadającą odwrócenie długiego trendu wzrostowego spółki GETIN w~dn. 08.04.2011. Notowania spółki do chwili obecnej (koniec sierpnia 2011) nie powróciły do poziomu z początku kwietnia.
Gwiazda wieczorna jest kolejną formacją zapowiadającą nadchodzący trend spadkowy. Jest to, analogicznie do gwiazdy porannej, formacja złożona z trzech świec (formacja trzydniowa, o ile wykres świecowy tworzony jest w oparciu o dane codzienne; trzytygodniowa, o ile wykres jest w ujęciu tygodniowym, itd.). Na początku musi występować długi zielony korpus, następnie powyżej niego (tworząc lukę
, lub inaczej okno
- tzn. w tym przypadku najwyższy poziom pierwszego korpusu znajduje się poniżej najniższego poziomu korpusu drugiego) niewielki zielony lub czerwony korpus, a na końcu dość duży czerwony korpus, znajdujący się w zakresie cenowym pierwszego (zielonego) korpusu (nie musi już występować znowu luka, choć w klasycznej postaci gwiazdy wieczornej powinna ona się znowu pojawić). Zielona świeca z początku tej formacji świadczy o trendzie wzrostowym, w którym znajduje się jeszcze rynek. Kolejny mały korpus (obojętne, jakiego koloru) oznacza, że kupujący akcje nie są w podwyższyć już znacznie ich cen. Trzecia zaś duża, czerwona świeca pokazuje przejęcie kontroli przez sprzedających.
Na poniższym rysunku widać formację gwiazdy wieczornej, która pojawiła się w dniach 28.04.2011, 29.04.2026 i 02.05.2011, zapowiadającą odwrócenie niemal półrocznego trendu wzrostowego spółki CEZ.

